قدرت خريد ، آن رقم به يك صدم و احيانا كمتر كاهش يافته است ! آيا اداى بدهى مطابق با رقم پيشين ، امروز او را برىء الذّمة مىكند ؟ يك نمونهء عام البلوى از اين ديون ، مهريهء همسران است ، كه معمولا بعد از فوت شوهر يا طلاق ، پس از دهها سال محاسبه و پرداخت مىشود . ب - اگر سرمايهء كسى مخمس شد و با گذشت يك سال مالى ، در اثر تورم ناشى از افزايش حجم پول در گردش ، ارزش پولى آن افزايش يافت ، آيا در اينجا ربح صدق مىكند و مشمول خمس مىشود يا خير ؟ ج - اگر كسى مبلغى را به مدت يك سال به ديگرى قرض داد و تورم ناشى از افزايش حجم پول در گردش ، قدرت خريد پول او را به شدت كاهش داد ، آيا حق مطالبهء ما به التفاوت را دارد يا خير ؟ د - با توجه به اينكه افزايش حجم پول با سياستهاى انبساطى پول ، موجب كاهش قدرت خريد پول در دست مردم مىشود ، اين اقدامات از سوى دولت ، آيا مطلقا مجاز و مشروع است ؟ يا در صورت ضرورت ، و با وجود مصلحت ملزمه و احيانا با اعمال ولايت ، مجاز شمرده مىشود ؟ ه - آيا خريدوفروش اسكناس صحيح مىباشد ؟ و آيا احكام رباى معاملى در آن جريان مىيابد يا نه ؟ و - آيا ديگر احكام صرف ( معامله نقدين ) مانند وجوب قبض و اقباض در مجلس عقد ، در مورد پول اعتبارى هم مترتب است ؟ ز - آيا زكات - كه بر درهم و دينار تعلق مىگيرد - شامل اسكناس و سكه‌هاى ريالى نيز مىشود ؟ ح - طبق فتواى مشهور ، در مضاربه ، سرمايه بايد درهم و دينار باشد ، آيا اسكناس مىتواند جايگزين درهم و دينار در سرمايه‌گذارى گردد ؟ ط - آيا پول از مثليات است يا قيميات ، و اصولا ملاك مثلى و قيمى چيست ؟ جواب : الف و ب و ج - پول رايج روز گرچه داراى ارزش اعتبارى است ، ولى ارزش اعتبارى مستقل دارد و ارزش اعتبارى آن ارتباطى به قدرت خريد ندارد . به عبارت ديگر پول گرچه از نظر مصرف استقلال ندارد به خلاف كالا ، ولى از نظر